Prawa kobiety rodzącej – w pigułce

Yong happy mother holding her babyPrawa kobiety rodzącej:

Przygotowanie planu porodu: Lekarz lub położna opiekująca się kobietą w okresie ciąży ustala razem z nią plan opieki przedporodowej oraz plan porodu. Mogą być one zmieniane w trakcie opieki i dostosowywane do sytuacji.

Wybór miejsca porodu: Rodząca wybiera miejsce do porodu, w którym czuje się bezpiecznie, w szpitalu lub w warunkach pozaszpitalnych. Lekarz lub położna powinni przekazać wyczerpujące informacje dotyczące wybranego miejsca, przedstawić wskazania i przeciwwskazania.

Podejmowanie decyzji: Rodząca ma prawo do świadomego udziału w podejmowaniu decyzji związanych z porodem, obejmujących działania i procedury medyczne. Ma też możliwość wyboru osoby sprawującej nad nią opiekę, spośród osób uprawnionych do jej sprawowania.

Szacunek:

Osoby sprawujące nad rodzącą opiekę powinny:

  • umieć nawiązać dobry kontakt i zważać na ton rozmowy, postawę oraz słowa, które kierują do rodzącej,
  • pytać o potrzeby i oczekiwania, prezentować spokojną i wzbudzającą zaufanie postawę,
  • szanować prywatność i intymność,
  • każdorazowo uzyskać zgodę na wykonanie wszelkich zabiegów i badań.

 

Obowiązki personelu i zarazem prawa rodzącej:

Udzielanie wsparcia medycznego poprzez:

  • zapewnienie ciągłości opieki,
  • zachęcanie do korzystania ze wsparcia wybranej osoby bliskiej, przedstawiciela ustawowego, osobę pozostającą we wspólnym pożyciu lub inną wskazaną osobę (czyli np. przyjaciółkę lub doulę),
  • zachęcanie do aktywności fizycznej i pomaganie w znajdowaniu optymalnych dla rodzącej pozycji podczas całego porodu,
  • zapewnienie możliwości spożywania przejrzystych płynów, także podczas aktywnej fazy porodu.

Uśmierzanie bólu podczas porodu:

  • Lekarz lub położna opiekująca się rodzącą przedstawia jej pełną informację o niefarmakologicznych i farmakologicz­nych metodach łagodzenia bólu, z których może skorzystać w miejscu, w którym rodzi. To rodząca podejmuje decyzję o wyborze i stosowaniu metod, a personel powinien ją w tym wspierać
  • Osoba opiekująca się rodzącą ma obowiązek w pierwszej kolejności proponować naturalne metody łagodzenia bólu np. ruch, immersję wodną, masaż, techniki oddechowe i relaksacyjne oraz towarzystwo osoby bliskiej.
  • Należy pamiętać, że zastosowanie środków farmakologicznych jest interwencją medyczną w naturalny przebieg porodu i wiąże się z koniecznością zastosowania innych procedur niż zawarte w omawianym Rozporządzeniu.

Inne czynności:

  • Założenie wenflonu tylko w wymagającej tego sytuacji,
  • Lewatywę oraz golenie owłosienia łonowego wykonuje się tylko na życzenie.
  • Ocena postępu porodu powinna być dokonywana na podstawie obserwacji oraz badań zewnętrznych i wewnętrznych. Te ostatnie powinny być wykonywane nie częściej niż co 2 godziny (w wymagających tego przypadkach częściej).
  • II okres porodu– rodząca powinna wybrać pozycję dla siebie najwygodniejszą oraz przeć zgodnie z własną potrzebą.
  • III okres porodu nie powinien przekroczyć godziny.

Kontakt „skóra do skóry”:

  • powinien trwać 2 godziny bezpośrednio po urodzeniu, jeżeli mama i dziecko są w dobrym stanie, a przerwać można go tylko wtedy, gdy coś zagraża ich zdrowiu lub życiu.
  • Dziecku zostaną założone opaski (z nazwiskiem mamy oraz informacją o płci i godzinie porodu) a następnie po ustaniu tętnienia zaciśnięta i przecięta zostanie pępowina.
  • Ocena stanu noworodka wg skali Apgar może nastąpić na brzuchu mamy.

Badania noworodka:

  • Dopiero po pierwszym kontakcie przeprowadzane są badania oraz pomiary dziecka. Jeśli to możliwe w obecności mamy.
  • W ciągu 12 godzin dziecko jest badane przez lekarza neonatologa lub pediatrę w obecności jednego z rodziców.
  • Noworodek powinien mieć wykonane czynności profilaktyczne zgodnie z obowiązującymi zaleceniami.
  • Noworodek powinien mieć wykonane także obowiązujące badania przesiewowe, m. in. w kierunku fenyloketonurii, mukowiscydozy, wrodzonej niedoczynności tarczycy, badanie przesiewowe słuchu, a także badanie pulsoksymetryczne w celu wczesnego wykrycia bezobja­wowych, krytycznych wad serca.

Karmienie:

  • Personel powinien zachęcać mamę do karmienia piersią, poinformować o korzyściach i metodach karmienia piersią, a także pokazać jak prawidłowo przystawiać dziecko do piersi.
  • Personel nie powinien podawać noworodkowi wody, glukozy, mleka modyfikowanego jeśli nie ma do tego medycznych wskazań.
  • Jeżeli wystąpią jakieś problemy w karmieniu personel powinien udzielić pomocy w ich rozwiązaniu, aby mama mogła karmić piersią lub swoim odciągniętym mlekiem.

Podczas połogu:

  • W okresie połogu (6 tygodni po porodzie) mama i noworodek powinni mieć zapewnioną ciągłą profesjonalną opiekę położnej w miejscu zamieszkania albo pobytu mamy.
  • Położna powinna odbyć minimum 4 wizyty (pierwsza z nich odbywa się w ciągu 48 godzin od otrzymania przez położną informacji ze szpitala o urodzeniu dziecka).
  • Podczas wizyt położna m. in. oceni stan zdrowia mamy i dziecka, rozwój fizyczny i przyrost masy ciała dziecka, będzie zachęcać do karmienia piersią i wesprze w tym zakresie. Udzieli też informacji dotyczących pielęgnacji noworodka i opieki nad nim. Pomoże w rozwiązywaniu problemów, które mogą wystąpić i w razie potrzeby wskaże formy i źródła wsparcia.
  • Położna interweniuje jeżeli zaobserwuje przemoc lub inne nieprawidłowości.
  • Gdy dziecko ukończy 6 tygodni położna przekazuje opiekę nad nim pielęgniarce podstawowej opieki zdrowotnej.

Prawa każdego pacjenta

Przestrzeganie prawa pacjenta jest obowiązkiem organów władzy publicznej właściwych w zakresie ochrony zdrowia, Narodowego Funduszu Zdrowia oraz wszystkich osób udzielających świadczeń medycznych lub biorących udział w ich udzielaniu!

  1. Prawo do świadczeń zdrowotnych:
  • Świadczenia zdrowotne powinny odpowiadać wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej.
  • Powinny być udzielane z należytą starannością przez osoby uprawnione, w odpowiednich warunkach i zgodnie z etyka zawodową.
  1. Prawo do informacji:
  • Pacjent ma prawo uzyskać informacje o swoim stanie zdrowia, metodach leczenia i diagnostyki
  • Może pozwolić na udzielenie informacji o swoim stanie zdrowia innym osobom.
  • Ma prawo żądać, aby lekarz nie udzielił nikomu powyższych informacji.
  1. Prawo do zgłaszania działań niepożądanych produktów leczniczych.
  2. Prawo do tajemnicy informacji:
  • Personel medyczny ma obowiązek zachować w tajemnicy informacje związane z pacjentem, w szczególności ze stanem zdrowia uzyskane podczas wykonywania świadczeń medycznych.
  • Zapis ten obowiązuje również po śmierci pacjenta.
  • Są sytuacje kiedy obowiązek ten ustaje np. pacjent wyraża zgodę na ujawnienie tajemnicy.
  1. Prawo do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych:
  • Pacjent wyraża zgodę lub odmawia zgody na udzielenie świadczeń medycznych np. wykonanie badania czy zabiegu.
  • Zgoda lub odmowa powinna być poprzedzona uzyskaniem informacji o swoim stanie zdrowia, proponowanym leczeniu, rokowaniach itd.
  • Zgoda lub odmowa mogą być wyrażone słownie lub w jakikolwiek nie budzący wątpliwości sposób wyrażający wolę.
  • Zgoda musi być wyrażona na piśmie w przypadku operacji lub innego ryzykownego zabiegu.
  1. Prawo do poszanowania intymności i godności:
  • Personel medyczny zobowiązany jest szanować intymność i godność pacjenta.
  • Przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych może być obecna osoba bliska. Można odmówić udziału osoby bliskiej tylko w sytuacji prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożenia epidemicznego lub ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjenta.
  • Przy wykonywaniu zabiegu, badania mogą uczestniczyć tylko osoby je wykonujące i inne niezbędne (które pomagają). Inne osoby (np. studenci) mogą uczestniczyć tylko za zgodą pacjenta.
  1. Prawo pacjenta do dokumentacji medycznej:
  • W dokumentacji medycznej są informacje o danych pacjenta, opis jego stanu zdrowia oraz wykonanych czynności medycznych, oznaczenie osoby wykonującej i data.
  • Pacjent lub osoba przez niego upoważniona może przeglądać dokumentację medyczną i ją kopiować. Za kopiowanie może być pobierana opłata.
  1. Prawo pacjenta do zgłoszenia sprzeciwu wobec opinii albo orzeczenia lekarza:
  • Sprzeciw taki wnosi się do Komisji Lekarskiej działającej przy Rzeczniku Praw Pacjenta, za pośrednictwem Rzecznika Praw Pacjenta.
  • Sprzeciw należy wnieść w ciągu 30 dni od dnia wydania opinii albo orzeczenia przez lekarza, który orzekał o stanie zdrowia pacjenta.
  • Sprzeciw należy uzasadnić i wskazać przepisy prawa, które zostały naruszone.
  1. Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego:
  • Pacjent przebywający w placówce leczniczej działającej całodobowo (np. w szpitalu) może kontaktować się z innymi osobami (np. z osobami bliskimi) osobiście, telefonicznie i korespondencyjnie.
  • Pacjent ma również prawo do odmowy takiego kontaktu.

    Pacjent ma prawo do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej (np. pomoc przy jedzeniu, higienie, poruszaniu czy opieka nad kobietą w okresie ciąży, porodu i       połogu.    

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          10. Prawo do opieki duszpasterskiej:

  • Pacjent przebywający w placówce leczniczej działającej całodobowo ma prawo do opieki duszpasterskiej, a koszty tej opieki ponosi placówka.
  • Gdy pogarsza się zdrowie lub zagrożone jest życie pacjenta to należy mu umożliwić kontakt z duchownym jego wyznania.

        11. Prawo pacjenta do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie:

  • Pacjent przebywający placówce leczniczej działającej całodobowo może przechowywać rzeczy wartościowe w depozycie, bez dodatkowych opłat.

 Zajrzyj również do artykułu: Prawa kobiety rodzącej kiedyś i dziś

Autorka: Katarzyna Gręziak i Malwina Wójtowicz

Podaj dalej!Pin on Pinterest0Share on Facebook0Share on Tumblr0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Google+0