Leokadia Jędrzejewska

Wywiad

mgr Leokadia Jędrzejewska – Konsultant krajowy w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologicznego i położniczego.

 

Lepszy Poród: Czy do bycia położną potrzeba określonych predyspozycji?
Leokadia Jędrzejewska: Zdecydowanie tak. Przede wszystkim położna powinna być osobą, która będzie systematycznie doskonaliła swoje umiejętności zawodowe w tym umiejętności psychologiczne i pedagogiczne. Powinna posiadać specyficzne cechy charakteru, przede wszystkim powinna być osobą otwartą na potrzeby innych, cechować się empatią i umiejętnością udzielania wsparcia. Położna powinna mieć szacunek do życia, być cierpliwa, wyrozumiała i opanowana, bowiem często zdarzają się niespodziewane sytuacje, nad którymi to właśnie ona musi zapanować i zmniejszyć leki i niepokoje kobiet i rodzin. Nie bez znaczenia jest umiejętność współpracy zarówno z pacjentką jak i z członkami zespołu terapeutycznego. Taki anioł, tylko bez skrzydeł.

Jaka jest pozycja położnej w szpitalu? Czy położna może samodzielnie przyjmować poród i prowadzić ciążę?
Pozycja położnej jest bardzo zróżnicowana w polskich szpitalach i jest zależna od wielu czynników. Pośród nich należy wskazać m.in. postawę otwartości na zmiany, profesjonalizm w działaniu, znajomość prawa, asertywność , umiejętność komunikowania się. W skali ogólnopolskiej pozycja położnej ma tendencję wzrastającą. Zgodnie z obowiązującym prawem położna ma uprawnienia do samodzielnego sprawowania opieki w przebiegu fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu oraz opieki nad matką i dzieckiem po porodzie. Zainteresowanie położnych opieka nad ciężarnymi wzrasta. W ub. roku położne w jednym ze znaczących podmiotów leczniczych podjęły się opieki nad ciężarnymi i realizują te świadczenia medyczne z dobrym efektem. Zauważa się w ostatnim okresie wzrost zainteresowania kobiet ciężarnych opieką sprawowana przez położne, która jest realizowana według obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 września 2012 r. w sprawie standardów postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem

Czy położne mają zapewnione wsparcie psychologiczne? Czy myśli Pani, że wypalenie zawodowe położnych jest często spotykanym problemem?
Praca położnych jest bardzo obciążająca. W realizacji zadań zawodowych czy opiece okołoporodowej styka się dość często z dramatami kobiet. Wypalenie zawodowe dotyka również położnych, które w codziennej pracy przeżywają różne napięcia emocjonalne, które mogą wpływać niekorzystnie na jakość sprawowanej opieki. Wymagania ze strony pracodawcy i świadczeniobiorców opieki położniczej wzrastają a organizacja pracy i liczba zatrudnionych położnych utrzymuje się na poziomie sprzed poprzednich lat. Praca położnej wiążę się z ponoszeniem kosztów psychologicznych, bowiem od niej oczekuje się wysokiej sprawności i efektywności działania podczas całego dyżuru. W sytuacji kryzysu położne niestety nie mogą liczyć na wsparcie psychologa, najczęściej osobą wspierającą jest koleżanka lub członkowie rodziny. To się powinno zmienić.

Co jest wg Pani najważniejsze na sali porodowej?
Organizacja pracy, umiejętność współpracy położnych, lekarzy z rodzącą i osobą jej towarzyszącą, realizacja standardów opieki okołoporodowej w każdym okresie porodu, umiejętne udzielanie wsparcia rodzącej, respektowanie praw pacjenta, życzliwość personelu medycznego oraz ich kultura osobista w kontaktach z rodzącą.

Wszyscy wiązaliśmy wielkie nadzieje z tzw. „standardami opieki okołoporodowej”, czy ich wejście w życiu wpłynęło na rzeczywistość na salach porodowych?
I bardzo dobrze, że takie nadzieje były i trwają nadal. Proces wdrażania standardów opieki okołoporodowej jeszcze się nie zakończył. To prawda, że z trudem jest wdrażany w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej oraz w szpitalach położniczych ale widać już jego efekty. Każdy kolejny miesiąc będzie działał z pewnością na jego korzyść.

LP: Co jest w Pani opinii potrzebne, aby ten akt prawny był częściej respektowany? Z czego wynikają trudności z respektowaniem standardów?
LJ: Sprawa jest złożona. W pierwszej kolejności potrzebne jest zaznajomienie się personelu medycznego z rozporządzeniem Ministra Zdrowia , zmiana ich świadomości dot. opieki nad ciężarną, rodzącą, położnica i noworodkiem, zmiana organizacji pracy w oddziałach położniczo­neonatologicznych w tym na salach porodowych, zwiększenie liczby zatrudnionych położnych, współpraca personelu medycznego w tym lekarzy ginekologów, neonatologów, położnych w zakresie wdrożenia zmian na rzecz poprawy jakości opieki nad kobietą, matką i dzieckiem. Nie bez znaczenia na tym etapie jest aktywność samych kobiet.

Czy nie są potrzebne analogiczne standardy dla kobiet rodzących w sposób niefizjologiczny?
Faktycznie walka o standardy postępowania w przypadku ciąż i porodów niefizjologicznych trwa od co najmniej 3 lat. Jeżeli się przyjrzymy statystyce okołporodowej to zasadność opracowania takich standardów jest raczej uzasadniona. Ponad 35 proc. dzieci przychodzi na świat poprzez cesarskie cięcie, wiele kobiet w okresie ciąży cierpi na różne dolegliwości , które wykluczają je z kategorii ciąży fizjologicznej a później z porodu fizjologicznego. Opracowane i wdrożone standardy opieki z pewnością ujednoliciłyby sposób postępowania medycznego, ale czy wszystkie można ująć w określone normy. Sprawa jest nadal otwarta i wymaga dogłębnej analizy ekspertów .

Czy uważa Pani, że akcje aktywizujące kobiety do mówienia o swoich oczekiwaniach względem porodu oraz zachęcające do pisania skarg i pochwał są potrzebne? Czy mogą coś zmienić?
Działania ruchów konsumenckich i aktywność kobiet bezsprzecznie mają wpływ na wprowadzanie nowości do opieki okołoporodowej, przykładem mogą być przede wszystkim wyniki wszystkich kampanii Fundacji Rodzić po Ludzku. Zmiany w opiece okołoporodowej zaczęły być wprowadzane w połowie lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, proces ten się nie zakończył, trwa nadal. Kolejne ożywienie nastąpiło po wprowadzeniu w 2010 r. rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie tzw. standardów opieki okołoporodowej. Pisanie przez kobiety skarg czy uwag dotyczących opieki okołoporodowej sprawowanej przez położne, lekarzy jest ostatnio na topie. Żeby się tego ustrzec położna powinna w szczególny sposób pochylić się nad ciężarną , rodzącą czy matką, starać się aby opieka była na najwyższym poziomie, uwzględniała potrzeby kobiet i prawa pacjenta. Umiejętne nawiązanie i podtrzymanie współpracy, szacunek dla kobiety oraz uśmiech położnej złagodzą z pewnością trudne sytuacje. Położna nie powinna lekceważyć głosów kobiet a wsłuchiwać się w nie i wykorzystywać w praktyce zawodowej.

Jaką radę miałaby Pani dla młodych dziewcząt, które dopiero zaczynają swoją pracę zawodową? A jaką dla kobiet, które niebawem będą rodzić?
Rada dla młodych położnych jest prosta. Systematycznie podnosić swoje umiejętności zawodowe, starać się poznawać potrzeby i oczekiwania kobiet i je realizować, umieć z nimi współpracować, udzielać efektywnego wsparcia i starać się być zawsze życzliwą .Ważne jest aby położna znała aktualne wymogi prawne dotyczące zawodu i opieki okołoporodowej oraz prawa pacjenta. I zawsze stosowała zasadę Traktuj innych tak, jak byś chciała, żeby i ciebie traktowali. Aby poród przebiegał zgodnie z potrzebami i wyobrażeniami kobiet dobrze byłoby aby ciężarne nawiązały po 20 tyg. ciąży kontakt z położną podstawowej opieki zdrowotnej zw. Położną rodzinną,(opieka ta finansowana jest w całości przez NFZ), która przez kolejne tygodnie byłaby doradcą, edukatorem i osobą wspierającą oraz przygotowałaby ją do porodu, podjęcia roli matki, w tym do karmienia piersią i opieki nad noworodkiem. Wiedza z zakresu przebiegu porodu, roli i zadań personelu sali porodowej oraz rodzącej w procesie rodzenia oraz znajomość praw pacjenta z pewnością pozytywnie wpłyną na przebieg porodu i cały pobyt w szpitalu. Ważne jest aby kobieta była świadoma swojej podmiotowości i tego jakie ma obowiązki i prawa a pobyt w szpitalu był dla niej jak najmniej stresującym przeżyciem. Położne i lekarze powinni dołożyć wszelkich starań aby uwzględnić preferencje i realne oczekiwania kobiet (uwzględniając sytuację zdrowotną) zawartym w planie porodu z którym rodzącą przybyła do szpitala. Tak więc określona aktywność kobiety podczas porodu jest bardzo ważna i pożądana.

Podaj dalej!Pin on Pinterest0Share on Facebook0Share on Tumblr0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Google+0